BIOLOJİ-BİLİM - EKOLOJİ
   
UZMAN BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SELAHATTİN ARAS TARAFINDAN HAZIRLANAN BİYOLOJİ ALEMİNE HOŞGELDİNİZ
  HAKKIMDA
  ANA SAYFA
  BİYOLOJİ.9.(YENİ SİSTEM)
  BİYOLOJİ-10
  => CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ
  => ÜREME
  => EKOLOJİ
  BİYOLOJİ.11.(YENİ SİSTEM)
  BİYOLOJİ-12
  DERS ANLATIM VİDEOLARI
  yazılı soru-cevapları
  ONLİNE BİYOLOJİ TEST
  BİYOLOJİ SÖZLÜĞÜ
  ÖSS BİYOLOJİ İLE İLGİLİ ÇIKMIŞ SORULAR
  SİGARA VE ZARARLARI
  DÜNYA AIDS GÜNÜ
  İLETİŞİM
  YILLIK PLAN VE ZÜMRE TOPLANTILARI

EKOLOJİ 
 Ekoloji, canlıların hem çevresiyle hem de birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Bu gün insanoğlunun mutlu ve sağlıklı yaşayabilmesi için tabiata bulunan canlı ve cansız varlıklar arasında var olan dengenin korunması gerekir.
      Ekoloji şu konuları inceler. Tarım alanlarında bitki üretimi ve verimin artırılması. Ortam şartlarının canlılar üzerindeki etkileri. Canlıların bölgelere göre ve coğrafyadaki dağılışları. Canlıların miktarında ve hareketliliğindeki değişimleri. Canlıların ortamlara uyum adaptasyonları. Tabiatta canlı davranışlarını. Sanayileşmeyle cevre kirliliği konularını inceler. İnsana cevre bilincini kazandırmayı amaçlar. 
    Organizmalar-Populasyonlar-Komüniteler –Ekosistemler-Biyosfer Ekoloji biliminin ilgi alanına girer.
EKOLOJİ İLE İLGİLİ TERİMLER
 ORGANİZMA=BİREY. Bir türe ait birey veya bireylerdir.
POPULASYON. Sınırları belirlenmiş alan içinde yaşamakta olan anı türe ait canlı topluluğudur. Ekolojinin en küçük birimidir. Tek başına varlığını sürdüremez. Diğer popülâsyonlar la iç içe yaşaması gerekir.
KOMÜNİTE. Bir bölge veya alanda uyumlu yaşayan popülâsyonlar topluluğu. Cansız cevre(Güneş enerji sağladığında) ile kendi kendine yeter. Yaşam birlikteliği veya tür birlikteliğine denir.
EKOSİSTEM. Canlı ve cansız varlıkların birlikte oluşturduğu sistemdir. Canlıların oluşturduğu çevreye Biyonik cevre. Cansızların oluşturduğu çevreye abiyotik cevre denir.
BİYOSFER. Canlının yaşamasına uygun alnın tümü. Okyanus derinliklerinden Atmosferin üst katmanına kadar. Canlının (hayat) olduğu yer.
HABİTAT. Canlının yaşadığı adres. Canlının kalıtsal yapısına uygun yaşam alanı.
NİŞ(EKOLOJİK NİŞ).Habitat içinde popülâsyona ait bireyin yaşamını etkileyen yaşama biçimi. Organizmanın hayat tarzı, yaşamını sürdürmek için yaptığı faaliyetlerin bütünü.
BİYOTOP. Canlının yaşamına uygu coğrafik bölge veya cevre. Komün itenin yerleştiği alan.
FLORA. Belli bölgeye adapte olmuş bitki topluluğu.
FAUNA. Belli bölgeye adapte olmuş havan topluluğu.
EKOTON. İki koşu bitki topluluğu veya hayvan topluluğu arasındaki geçiş bölgesi
Günümüzde Ekoloji üç alt bilim dalına ayrılır.
1.Aut çevrebilim. Organizmanın tek bireyin cevre ile ilişkisini inceler.
2.Sin çevrebilim. Komün itelerin kendi aralarındaki ve çevreyle olan ilişkilerini inceler.
3.Popülâsyon ekolojisi. Popülâsyonların aralarındaki ve cevre ile olan ilişkilerini inceler.
      
CANLILARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
1.ABİYOTİK (CANSIZ CEVRE) CEVRE.
    A.İKLİM FAKTÖRLERİ.          1.IŞIK
                                             2.SICAKLIK
                                             3.SU
    B.TOPRAK FAKTÖRLERİ. 1.TOPRAĞIN YAPUISI.                                                                                                                                      
                                       2.MİNERALLER VE TUZLAR
                                    3.TOPRAĞIN PH’I
2.BİYOTİK CEVRE(CANLI CEVRE
     A.Üreticiler
     B. Tüketiciler
     C.Ayrıştırıcılar
 
                                 1.ABİYOTİK CEVRE
     Cansız varlıkların oluşturduğu cevredir. Canlılar hayatları boyunca dolaylı veya dolaysız bu cevre faktörlerinden etkilenir. Bunlar iki başlıkta incelenir.1.İklim faktörleri 2.Toprak Faktörleri.
  1.İklim Faktörleri. Dünyamızdaki canlıların çeşitliliğinde, güneş ışınları, nem, basınç, sıcaklık hava hareketleri etkilidir. Hava durumu ve hareketlerini meteoroloji bilimi inceler. Bir yerin iklim bilgisini(ışık, sıcaklık, yağış, hava) Klimatoloji inceler. İklimdeki değişimleri meteoroloji toplar değerlendirir. Bu değerler canlının yaşam alanlarını belirler. Örneğin yağış alan ılıman iklimde ormanlar ve ormanda bağlı hayvan Populasyonlar vardır. İklimde üç etken etkilidir.1.ışık. 2.sıcaklık.   3.su. 
1.IŞIK. Bitkiler fotosentez olayı ile ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürür. Fotosentezle besin ve oksijen üretilir. Enerji kaynağı güneştir. Fotosentezde kullanılan ışığın kalitesi, şiddeti, süresi, önemlidir.
 Canlıların enerji kaynağı güneştir. Bitkiler yeşil renk maddesi klorofili kullanarak güneş ışığını(ışık enerjisini) organik besine(kimyasal enerjiye) dönüştürür. Su, Karbondioksit yeşil bitkiler tarafından kullanılır. Besin ve Oksijen üretilir. Üretilen besin ve oksijen canlılar tarafından kullanılır. Fotosentez olayında(Besin üretimi) ışığın kalitesi, şiddeti, süresi önemlidir. Bir bölgeye belli sürede gelen ışık, ışığın geliş acısı önemledir.
 Işık, hayvanlarda üreme faaliyetlerinin düzenlenmesinde, göç olayında, pigmentasyona, suda yaşayan hayvanlarda solunumda etkili olur. Işık orman alanlarında bitki florasının farklı olmasına sebep olur. Işık alan bölgelerde taç yaprakları geniş olurken ışık almayan bölgelerde iğne yapraklılar(karayosunu, eğreltiotları) yetişir.
 
 
2.SICAKLIK
 Güneş ışınları enerji taşır. Işık atmosferdeki katı, sıvı ve gazları etkileyerek canlı ve cansız varlıklara ısı enerjisi(sıcaklık) üretir. Atmosfer ve yeryüzü ısınır. Canlılar hayatlarını devam ettirmek için belli bir sıcaklığa ihtiyaç vardır. Düşük ve yüksek sıcaklık türlerin dağılımında etkilidir. Atmosferdeki hava akımları, okyanuslardaki su akımları yeryüzünün farkı yerlerinin farklı ısınması ile oluşur. Bitkiler ısı daha duyarlıdır. Kışın uyku halindedir. Ani ısı değişimlerinde su kaybederek ölürler(plazmoliz).Kışın hava ısındığında bitki su kaybeder kökleri olduğu toprak don olduğunda su karşılanamaz bitki ölür(Fizyolojik kuraklık)
Hayvanlar soğukkanlı(değişken ısılı) ve sıcakkanlı(sabit ısılı) olmak üzere ikiye ayrılır. Değişken ısılı hayvanlar. Balıklar, kurbağalar, sürüngenler ve omurgasızlardır. Bunların vücut ısısı cevre ısısına yakın olur. Sabi ısılı hayvanlarda Kuşlar ve memelilerde. Vücut ısısı cevre ısısına bağlı değil sabittir.
Sıcaklık canlının gelişmesinde, üremesinde, metabolizmasında etkilidir. Canlılar minimum ile maksimum sıcaklık arasında yaşarlar. Canlılar metabolizmalarını yavaşlatarak bu değerler arasında yaşar. Bu değerlerin ortası uygun değer değer(uygu değer) dir. Canlıların sıcaklık toleransları değişir.
İklim. Uzun zaman beli bölgede egemen olan atmosfer koşullarıdır. İklim oluşumunda etkili olan, denize ve ekvatora uzaklığı, yüksekliği, sıcaklık, yağış, güneş ışılarını alma süresi, coğrafi konum etkilidir.
3.SU. Dünyanın ¾’dü su. Çiy, kar, yağmur. vb şekillerde suyun yeryüzüne dönesine yağış denir. Yıllık yağış miktarı değişik bölgelerde farklılık gösterir. Yağış oranını, Enlem, yükseklikler, deniz, göl, dağlar ve rüzgârlar belirler. Atmosferdeki nem dünyanın ısınmasını ve soğumasını önler. Canlılar için su ve nem vazgeçilmez hayat kaynağıdır. Bitkiler su isteklerine göre 3 ayrılır.
1.sucul bitkiler (Nilüfer )
2.Mezofitler Yaprak geniş ve kütiküle var.
3.Kserofitler. Yaprak iğne şeklinde kütiküle ile kaplı. Nüfus artışı ve yaşam standardı su tüketimini artırmakta gelecekte su sıkıntısı çekilecek.
   TOPRAK FAKTÖRLER.
1.TOPRAĞIN YAPISI. Toprağın %45 mineral(Ca, Mg,P,N),%5 Organik madde(Bitki ve hayvan atıkları),%25 hava,%25 su(Ermiş tuz içerir).Canlılar toprakla etkileşim içindedir.Cansız olan toprakta mikroorganizmalar yaşar.Yukarıda oranları belirtilen iyi topraktır.Örnek toprak solucanları toprağı kalsiyum karbonatça zenginleştirir.Bitkilerin gelişmesi için önemlidir.
2.MİNERALLER VE TUZLAR
 Canlıların yapısına katılan ve metabolizmaları(canlılıkları) için N.K.Na.Ca.S.Fe.Mg gibi mineraller önemlidir(gereklidir). Hayvanlar için Ca,Fl,P,İç ve dış iskelet yapısını oluşturur. Mg Bitkilerde klorofil yapısına katılır. Fe Memelilerde kandaki Hemoglobin yapısına katılır, oksijen taşır. Fl dişleri sertleştirir ve çürümesini önler. Bazı enzimlerin aktifleşmesi için mineral gerekir(Cu.Zn gibi).Toprağın canlılar için önemli olan bu mineralleri taşıması gerekir.Suni gübreleme ile toprağa gübre atılır.
3.PH.
 Toprağın asitliği veya bazlığını PH belirler. Kültür bitkiler için PH 6,7 ile 7 arası uygundur. Toprakta Ca azaldıkça asitlik artar. Asitli topraklar kireçlenerek asitliği azaltılır. Ca,Na,Cl,Mg mineralleri toprağı asitliğini belirler.Bu mineraller sülfat,bikarbonat,karbonat tuzlarına dönüştükçe asitlik artar.toprağın yapısı bozulurlar.Bu tuzlar artıkça bitkiler topraktan su alamaz.Buna fizyolojik kuraklık denir.
  
 CANLILARIN BESLENME ŞEKİLLERİ(CANLILAR ARASINDAKİ İLİŞKİLER)
 
Canlılar, enerji, yapı ve onarım ile düzenleme ihtiyaçlarını karşılamak için beslenirler. Canlılar besin elde etme şekillerine göre sınıflandırılır.
1.Üreticiler -----Ototrof beslenenler. Kendi besinini üretenler.
2.Tüketiciler----Hetetrof beslenenler. Hazır beslenenler
3.Ayrıştırıcılar.—Saprofitler. Çürükçül beslenenler.
    
 ÜRETİCİLER(OTOTROF BESLENENLER)
1.Foto sentetik ototroflar. Yeşil bitkiler güneş ışığı ve yeşil renk maddesi klorofili kullanarak su ve karbondioksitten besin(glikoz) ve oksijen üretirler. Kısaca ışık enerjisini kimyasal bağ(ATP) enerjisine dönüştürür.
2.Kemosentetik ototroflar. Bir kısım bakteriler ortamdaki inorganik maddeleri oksitleyerek enerji açığa çıkarırlar. Bu enerji ile ATP sentezler. Bu ATP ile inorganik maddelerden besin (organik madde) üretilir. Bu bakteriler (nitrat ve nitrit bakterileri)N(azot) döngüsünü sağlarlar.
3.Oto-Hetetrof canlılar. Bazı tek hücreliler klorofil taşırlar. Işık varlığında fotosentezle besin üretirler. Canlılıkları için bu besinleri kullanırlar. Bazı bitkiler azot(N) ihtiyaçlarını böcekleri saldıkları enzimlerle sindirerek karşılarlar. Örnek. Böcek kapan(dionea, drosera, nepentes)  
 TÜKETİCİLER(HETETROF BESLENENLER)
Üretici canlıların ürettikleri besinlerle beslenirler. Bunlar genelde hayvanlardır. Hayvanlar, mantarlar, bazı bakteriler ve bir hücreliler besinlerini hazır olarak alan canlılardır. Yaşam ortamları ve besin çeşidine göre üç grupta incelenir.
1.holozoik beslenme
2.simbiyoz beslenme
3.çürükçül beslenme
 
1.HOLOZOİK BESLENME. Bu gruptaki canlılar besinlerini katı parçacıklar halinde çevreden alırlar. Sindirim sistemlerinde sindirirler.
a.Ot ile beslenenler. herbivör. Tavşan. Sığırlar
b.Et ile besleneler. Karnivor. Kedi. Köpek
c.Hem et hem ot ile beslenenler. ornnivor. İnsan
 
2.SİMBİYOZ BESLENME.(BİRLİKTE YAŞAMA).Bazı canlılar canlılıklarını birlikte sürdürebilirler. Bu tür birlikteliğin genel adı ortak yaşam veya simbiyoz beslenmedir. Bunun farklı şekilleri vardır.
a.kommensalizm=tek taraflı faydaya dayalı ortak yaşam.
b.mutualizm. Ortak yaşayan canlılar karşılıklı fayda esasına dayalı olarak yaşar.
c.parazit beslenme. Birlikte yaşayan canlılardan birinin faydası esasken diğerine zarar verilir.
A.KOMMENSAL BESLENME. Birlikte yaşayan türlerden birinin faydası varken diğerinin fayda veya zararı söz konusu değil. Fayda sağlayan canlıya Kommensal denir. Köpek balıklarına tutunarak yaşayan Echeneis denen küçük balık köpek balığının(Kommensal) besin artıları ile beslenir. Köpek balığına zarar veya fayda sağlamaz. Kendisine fayda sağlar.
B.MUTUALİZM. Birlikte yaşayan türler karşılıklı fayda sağlar. Liken birliği en iyi örnektir. Alg ile mantar birlikteliği. Alg fotosentez yaparak besin sağlar. Mantar ise su v inorganik maddeleri sağlar. İnsan bağırsağında yaşayan azı bakteriler kendilerine yaşam alanı bulurken K ve B vitamini sentezleyerek insana fayda sağlar.
C.PARAZİT BESLENME. Asalak yaşam. Birlikte yaşayan iki canlıdan biri diğerine zarar verirler. Parazit canlı üzerinde yaşadığı canlının besinini kullanır, atıkları ile de zarar verir. Parazit canlının duyu ve üreme sistemleri gelişmiştir. Enzim ve sindirim sistemleri gelişmemiştir. Yaşamı için hazır(sindirilmiş besin) besin almalıdır. Bu canlılar iç ve dış parazit olarak ikiye ayrılır. İç parazitlerin sindirim sistemi gelişmemiş hazır besinle beslenirler. Bazı bakteriler, bağırsak solucanları. Dış parazitler sindirim sistemleri kısmen vardır. Bit, pire
Bitkilerde ise tam parazit ve yarım parazitler vardır. Tam parazitler. Küçük yapraklı, kök zayıf, ksilem boruları zayıf emeçleri(emme organları) gelişmiştir. İhtiyaçları olan besinleri üzerinde yaşadığı itkiden emeçleri il alırlar, canavar otu verem otu. Yarı parazit bitkiler ise üzerinde yaşadığı bitkiden su ve mineralleri alırlar. Besinlerini fotosentezle kendileri yapar. Ökse otu
 Hastalık yapan parazitler uygun konak bulamadıklarında yaşayamazlar. Bunlara zorunlu parazitler denir. Difteri. Vereme neden bakteriler ile kuduz, grip virüsleri.
 
3.AYRIŞTIRICILAR(ÇÜRÜKÇÜL BESLENENLER).Hetetrof beslenmenin benzeridir. Ölü bitki, hayvan atıklarında bulunan organik maddeleri bazı bakteri ve mantarlar sindirerek beslenirler. Bu beslenme saprofit veya çürükçül beslenmedir. Bu şekilde beslenen canlıların enzim sistemleri gelmiştir. Hücre dışı sindirimi yaparlar. Tabiata bulunan organik bileşikleri inorganik bileşiklere dönüştürürler. Böylece tabiat temizlenir ve azot döngüsü sağlanır. Tabiattaki çürüme ve kokuşmaya( pütrifikasyona ) sebep olurlar.
MADDE VE ENERJİ AKIŞI(ÜRETİÇİ-TÜKETİÇİ-AYRIŞTIRICI İLİŞKİSİ)
Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Enerjinin temel kaynağı güneştir. Üretici yeşil bitkiler fotosentezle ATP(enerji) üretir. ATP kullanılarak besin ve oksijen üretilir. Besin tüketici ve üreticiler tarafından solunum olayı ile ATP üretilir. Canlılar canlılık olayları için bu enerjiyi kullanırlar. Ayrıştırıcılar ise ölü atıkları ve atıkları (organik maddeleri) parçalayarak tekrar kullanılması sağlanılır.
 
GÜNEŞ------Üretici--------------Tüketici
                 Bitki                       hayvan
 
                  Ayrıştırıcılar
                  Mantar, bakteri
 
   BESİN ZİNÇİRİ VE ENERJİ PRAMİDİ
 
Ekosistemde bulunan canlılar bulunan canlılar birbirleriyle beslenme ilişkisi içindedir. Bir yaşama birliği içinde bulunan canlıların birbirlerini tüketmelerine göre sıralanması ile oluşan halkaya besin zinciri denir. En alt basamaktan yukarı(dikey) dizilime besin piramidi denir.
BESİN ZİNCRİ. Üreticiler–1.çi tüketiciler- 2.çi tüketiciler–3.ü tüketiçilr.
         
                                   Ayrıştırıcılar
 
Besin zinciri üretici---tüketici ve ayrıştırıcılardan oluşur. Örneğin, bitki- yer solucanı—kuş—atmaca—bunarı ölülerinin ve atıklarının çürütülerek ayrıştırılmasını sağlayan ayrıştırıcılardan oluşur.
Üretici.Bitkiler.algler,bazı bakteriler,bir hücreliler.Kısaca fotosentez ve kemosentez yapan canlılar.Denizlerde algler ve fitoplaktonik canlılar..
Tüketiciler. Birinci tüketiciler. Sadece bitkilerle beslenen canlılar.(herbivörler).böcekler. geviş getiren hayvanlar, kemirici hayvanlar. Denizlerde yumuşakçalar kabuklular.
İkinci tüketiciler. Birinci tüketicileri besin olarak kullanan canlılar. Bu sıralama devam eder.
Ayrıştırıcılar. Bakteri ve mantarlar. Ölüleri ayrıştırır tekrar kullanıma sunar. Toprağa karışımını sağlar.
Besin zincirinde düzenli bir halka oluşmaz. Beslenme bitkilerden başlayıp hayvanlarla devam eder. Zincir farklı uzunlukta olur. Parazit beslenen canlılarda büyük organizmadan küçük organizmaya doğru gider. Normalde ise küçük organizmadan büyük organizmaya doğru gider.
 
 
 
 
   BESİN VE ENERJİ PRAMİDİ. Komi nite ve ekosistemi oluşturan bireylerin biokütle denir. Enerji verimliliğine dayanılarak hazırlanır. Canlı kütlesine biokütle denir. Her canlı beslendiği besinin biokütlesine göre azdır. Biokütle üreticiden tüketiciye gidildikçe azalır. Canlı ağırlığı olarak ta söylenebilir. Türün belli zaman aralığındaki ağırlığıdır.
Ekosistemdeki biyokütle üçgen şeklindedir. Besin ve enerji yukarı doğru gidildikçe azalır. Besin  zinciri kısaldıkça verimlilik artar.
   Bitki-----Çekirge-----Kurbağa------Alabalık---- İnsan
I000 ton 270 ton 90 ton 30 ton 3 ton
Birey sayısı gitikce azalır.(piramidin altında fazla yukarı doğru azalır. Yalnız çevreden alınan zehirli maddeler artar.
                                                 
                               
                                                                            
Bu piramitte bir üst basamağa geçerken enerji kaybı olur. Enerji verimliliği % 10 dur ,enerji kaybı % 90 dır
 Güneş-----Üretici----l.tüketici-----2. tüketici------3.tüketici---- 
 
 
 
 
 
 
                          MADDE DÖNGÜSÜ
  Canlılar yaşamını devam ettirmek için yaşadıkları ortamdan madde alış verişi yapması gerekir. Canlıların kullandıkları maddelerin canlı ve cansız cevre arasındaki hareketine madde döngüsü denir buna ekolojik döngü de denir.
Su döngüsü
Karbon döngüsü
Oksijen döngüsü
Azot döngüsü
Fosfat döngüsü
 
1.SU DÖNGÜSÜ: Dünyanın ¾ dü su. Canlılar suyun ancak %3 nü kullanabilmekte. Güneş enerjisi ve yer çekimi etkisi ile su döngüsü devam eder. Atmosfer hareketleri ile denizlerdeki akıntılar ve iklim faktörleri su döngüsünün itici gücüdür.
 Su döngüsü, buharlaşma ve yoğunlaşma(yağmur, kar.)gibi iki fiziksel kurala bağlı oluşur. Temelde karada ve denizlerde güneş enerjisi ile buharlaşan su atmosferde yoğunlaşarak yağış olarak deniz(%80) ve karalara(%20) iner.
 
Atmosferdeki su                                        Bulut hareketi            Atmosferdeki su
 
 
Buharlaşma Yoğunlaşma                             Yoğunlaşma
 
                                                                                   Buharlaşma
 
Okyanus ve Göllerdeki su                    Karalarda(dere nehir yeraltı suları)   
 
2.KARBON DÖNGÜSÜ: Canlıların kullandığı Karbonun kaynağı karbondioksit gazıdır. Çok az Çürükçül beslenen canlılar organik bileşikleri temel birimlerine aşırılır. Çürüme ile kömür ve petrol ürünleri oluşur. Petrol ürünleride yakılarak havaya CO2 gazı verilir. Asıl CO2 döngüsünü solunum olayı sağlar. Canlılar fotosentez ürünlerini O2 ile yakarakCO2 di havaya verirler, bu CO2 tekrar fotosentez olayında kullanılır. 
 
 
 
3.OKSİJEN DÖNGÜSÜ: Canlıların enerji ihtiyaçları için solunum yapmaları, solunum için oksijen gerekir. Tabiatta atmosferdeki oksijenin kaynağı fotosentez olayıdır. Yeşil bitkiler ve bazı bakteriler alg ler fotosentez yaparak atmosfere oksijen verirler. Oksijen solunumda kullanılır su,CO2 ve enerji oluşur. Su ve CO2 güneş ışığı ile tekrar besin ve oksijen üretilir. OKSİJEN ÇOK AZ KISMI OZON GAZINA DÖNÜŞÜR. Ozon gazı atmosferin dış yüzeyinde 3.4mm tabaka oluşturarak güneşten gelen zararlı ışınları tutar.
 
                                        Atmosferdeki Oksijen
 
 
 
 

Fotosentez                                                      Solunum
 
 
 

Yeşil bitkiler                                                    Bütün canlılar
Klorofil taşıyan
Bir hücreliler
Bakteri ve Alg ler                                        Su ve CO2 Enerji
                                                                                  Canlılık olay
Besin ve Oksijen Üretilir                                                                                  Larında kullanılır.
 
 
 
 
 
4.AZOT DÖNGÜSÜ:N2 canlılar için önemli ve gerekli temel elementlerdendir. Azot büyüme ve gelişmede rol oynayan protein ve nükleik asitlerin vitaminlerin yapısında bulunur. Bu nedenle canlılar azota ihtiyaç duyar. Atmosferin %78 azot gazıdır %21 oksijendir.
 Canlılar havadaki azotu kullanır. Atmosferdeki azotu bakteriler inorganik nitratlara dönüştürür. Yağışlı havalarda Yıldırım çakmasıda havadaki azotu inorganik tuzlara dönüştürür. Bu dönüşüm iki basamakta olur. Birinci basamakta bitkisel ve hayvansal yapılar inorganik maddelere çevrilir(Çürüme).İkinci basamakta ise İnorganik maddeler oksitlenerek enerji açığa çıkar. Açığa çıkan enerji ile besin sentezine kemosentez denir. Bitkiler İnorganik tuzları aminoasit ve ve diğer organik madde yapımında kullanır.
 Bazı bakteriler Nitratlar nitrit oksitlere ve azot gazına indirgenerek atmosfere verilir. Bu olaya denitrifikasyon denir.
 Azot döngüsünde sanayi araçlarında kullanılan akaryakıttan çıkan nitrit oksitler oluşur. Nitrit oksitler atmosferin kirlenmesine neden olur.


5.FOSFOR DÖNGÜSÜ: Fosfor nükleik sitlerin ATP nin Fosfolipidlerin yapısında bulunduğu için önemlidir. Kemik ve dişlerin yapısında bulunur. Bu nedenlerden dolayı önemlidir.
 
 Fosfatın kaynağı fosfatlı kayaçlar ile fosfatlı sulardır. Dolaşımı karadan denizlere taşınır. Denizlerden karalara taşınır.
 
 Karadaki fosfatlı kayaçlardaki fosfat yağmur suları ile çözünerek denizlere taşınır. Bir kısmı bitkiler tarafından suda çözünmüş olanından alınarak organik besin sentezlenir. Organik fosfatlar beslenme zinciri ile otçul ve etçil hayvanlara taşınır. Ölen bitki ve hayvanlar çürükçül bakterilerle inorganik fosfatlı bileşiklere dönüştürülür. Bu inorganik fosfatlı bileşikler tekrar bitkiler tarafından kullanılır. Kayaçlardan elde edilen fosfatlı gübreler verimliliği artırmada kullanılır.
 




CEVAP ANAHTARI                                                SEÇMELİ BİYOLOJİ.10. II. DÖNEM.2.SINAV SORULARI
                       B
                         
S.1.Kominitenin popülâsyondan farkını açıklayın.
BİRDEN FAZLA POPULASYONDAN(TÜR) OLUŞUR
 
 
S.2. Saprofitlerin ekosistemdeki önemini açıklayın
ORGANİK BİLEŞİKLERİ PARCALAYARAK TOPRAĞA KAZANDIRILAR.MADDE DÖNGÜSÜNÜ YAPARLAR
 
 
S.3 Ekoton un tür çeşitliliği fazladır. Nedenini açıklayın
İKİ FARKLI KOMİNİTENİN BİRLEŞTİĞİ ALAN OLDUĞUNDAN
 
S.4. Aşağıdaki hücrelerin hangisi mitoz bölünme sonucu oluşmaz.
a.Epitel hücresi 
b.Alyuvar hücresi
 c.Yumurta hücresi
d.Kas Hücresi 
e.Sinir hücresi
 S.5. Organizma—Popülasyon--KOMİNİTE……………..Ekosistem. Boşluğa ne yazabiliriz.
 S.6. Popülasyon nedir tanımlayın
 
S.7. .Ekoloji nedir tanımlayın
CANLILARIN CEVREYLE BİRBİRLERİYLE OLAN İLİŞKİLERİNİ İNCELEYEN BİLİM
 
S.8.Bal arılarının çoğalmasında ve gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi her zaman gerçekleşmez.
a.Yumurtaların oluşumunda mayoz bölünmenin olması
b.Sperm lerin ana arıların vücudunda depolanması.
c.Sperm lerin Monoploid olması
d.Larva döneminde beslenme farklılığının kraliçe ve işçi arı farkına yol amcası
e.Yumurtaların hepsinin dölenmesi
1.YILAN   2.HAMSİ 3.ÇİMEN   4.BÖCEK 5.BAYKUŞ   6.YEŞİL ALG 7.MANTAR
S.9.Üretici canlıları yazınÇİMEN-YEŞİL ALG
S.710.1.Tüketicileri yazın1,2,4,,5
S.11.Ayrıştırıcı canlıları yazınMANTAR
 
 S.12 Güneş---Bitkiler(üretiçi)---I--- Ayrıştırıçılar. I olan yere ne yazmalıyız,
YEŞİL ÇİMEN------ÇEKİRGE-----TAVUK-------İNSAN.
S.13..Hangi canlı grubunun en büyük enerji ve biokütlesi fazladır.
YEŞİL ÇİMEN
 
S.14.DDT ile ilaçlama yapıldığında bu maddenin miktarı hangi canlı grubunda fazladır.İNSAN
 DOĞAL BİR EKOSİSTEMDE BULUNAN I.ÜRETİCİLER II.TÜKETİCİLER III.AYRIŞTIRICILAR   IV.IŞIK    V.SU    VI.TOPRAK VE MİNERALLER ŞEKLİNDEKİ ELAMANLARDAN
S.15..Biyotik faktörleri yazın…1-2-3
S.16.Abiyotik faktörleri yazın 4-5-6
 S.17. Habitat nedir tanımlayın
CANLINI ADRESİ
S.18. Bir deri hücresinin mitoz bölünmesi sonucu oluşan bir hücrede
I.Organel sayısı
II. Protein sentez hızı
III. Çekirdekteki DNA miktarı
IV. Kromozom sayısı
Gibi özelliklerden hangileri her zaman aynıdır.
a.I-II b.I-IV   c.II-III d.II-IV e.III-IV
 
 
S.20.(I ) Su+CO2--------(II) Glikoz+ O2
 I-FOTOSENTEZ                II-SOLUNUM
I ve II yazılı kimyasal olayların adını yazın

1.Yılan   2.Hamsi 3.Çimen   4.Böcek 5.Baykuş   6.Yeşil alg 7.Mantar
S.6..Üretici canlıları yazın ÇİMEN-YEŞİLALG
S.7..1.Tüketicileri yazın BÖCEK
S.8.2.Tüketicileri yazın   BAYKUŞ
 
S.9..Ayrıştırıcı canlıları yazın  MANTAR
 
 





 SELAHATTİN ARAS
 

 
 

 
 
 
 










 
           
 
 
 
 

 
   
Bugün 7 ziyaretçi (19 klik) burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=